شاید برای بسیاری از ما، موسیقی ترکیه محدود به آن دسته از موسیقی‌های پاپ شود که سال‌ها است در ایران مخاطبان بسیاری دارد. اما موسیقی راک ترکیه یا همان راک آناتولی همزمان با گروه های راک مشهوری همچون بیتلز ، رولینگ استون، لدزپلین و … آغاز به کار کرده و بسیار پرطرفدار است. در ادامه معرفی موسیقی خاورمیانه ، در این مطلب با راک آناتولی (Anatolian Rock) بیشتر آشنا می‌شویم.

تاریخچه راک آناتولی

راک ترکی یا راک آناتولی ترکیبی از موسیقی راک و فولک ترکی یا به طور کلی هرگونه متن ترانه ترکی است که در دهه ۱۹۵۰ با محبوبیت گروه اینسترومنتال راک شدوز (The Shadows) آغاز و در دهه ۱۹۶۰ همزمان با آغاز محبوبیت گروه‌های مشهور راک بیتلز ، رولینگ استون، لدزپلین، یس، استیتس کوئو و اومگا در ترکیه، هنرمندان ترکی شروع به فعالیت در موسیقی راک و آزمایش ترکیب آن با موسیقی فولک ترکی کردند.

تاریخچه راک آناتولی

در همین زمان‌ها بود که کشور ترکیه دستخوش تغییرات فرهنگی و سیاسی شد که از جمله آن می‌توان به ظهور دموکراسی چندحزبی اشاره کرد که موجب توقف در پیشرفت موسیقی غربی در ترکیه شد. گرچه بین سال‌های ۱۹۵۷ تا ۱۹۶۳ دانشجویان موسیقی گروه‌های راک تشکیل دادند و موسیقی گروه‌های راک غربی را کاور می‌کردند اما اوج دوباره پیشرفت موسیقی راک در ترکیه از سال ۱۹۶۸ و هنگامی که سایکدلیک راک (Psychedelic rock) در ترکیه محبوب شد، آغاز گردید.

پیشگامان راک ترکی

از جمله پیشگامان سبک راک آناتولی باریش مانچو (Barış Manço) و ارکین کورای (Erkin Koray) بودند که هر دو موسیقی راک را هنگام دوران دبیرستان خود آغاز کردند و بعدها به خاطر فعالیت‌هایشان به عنوان اسطوره‌های راک آناتولی در ترکیه شناخته شدند.

ارکین کورای اسطوره راک ترکیه

ارکین کورای از اولین کسانی بود موسیقی راک اند رول را به موسیقی ترکیه وارد کرد و از اولین کسانی است که از گیتار الکتریک و ادوات مدرن موسیقی در کارهایش استفاده کرد. کورای علاوه بر این‌که خودش آهنگسازی می‌کرد، بسیاری از آهنگ های فولک ترکی را با موسیقی راک دوباره تنظیم کرد که الهام‌بخش بسیاری از هنرمندان دیگر شد و تاثیر او در موسیقی راک ترکیه بسیار چشمگیر است.

اولین آهنگ سایکدلیک راک ترکیه ، آهنگ یادبود دوست (Anma Arkadaş) در سال ۱۹۶۷ از ارکین کورای بود و با آلبوم «فولک ترکی الکترونیک (Elektronik Türküler)» ریشه‌های ترکی خودش و موسیقی مورد علاقه‌اش (ساکدلیک و پراگرسیو راک) را در هم آمیخت.

باریش مانچو بنیانگذار راک آناتولی

از طرف دیگر باریش مانچو یکی از کسانی بود که موجب تولد راک آناتولی شد. مانچو هنگامی که در دبیرستان گالاتاسرای مشغول تحصیل بود، ترانه‌های راک آمریکایی را کاور می‌کرد و همزمان ترانه‌های فولک تورکی را دوباره تنظیم می‌کرد که شروعی برای راک آناتولی بود. پس از فارغ‌التحصیلی به اروپا رفت و با موزیسن‌های محلی در فرانسه و بلژیک اجرا می‌کرد تا اینکه به ترکیه بازگشت و گروه‌ موسیقی خودش را تشکیل داد.

پس از تشکیل چند گروه (Kaygısızlar و Barış Manço Ve)، بالاخره گروه کورتالان اکسپرس (Kurtalan Ekspres) را تشکیل داد و تا آخر عمرش (۱۹۹۹) در این گروه باقی ماند. مانچو در طول فعالیت هنری خود بیش از ۲۰۰ آهنگ ساخت و جوایز بسیار زیادی دریافت کرد که به عنوان هنرمند ترکی که بیشترین جایزه را دریافت کرده شناخته شده است.

جم کاجارا اسطوره راک آناتولی

یکی دیگر از مهم‌ترین و تاثیرگذارترین هنرمندان راک آناتولی ، جم کاجارا (Cem Karaca) است. پس از این‌که کاراجا در گروه‌هایی که موسیقی راک غربی را کاور می‌کردند، در سال ۱۹۶۷ شروع به نوشتن آهنگ‌هایی از خودش کرد و نشان داد که استعداد موسیقیایی فوق‌العاده‌ای دارد. در سال ۱۹۷۲ کاراجا به گروه موسیقی «مغول‌ها (Moğollar)» پیوست؛ جایی که یکی از محبوب‌ترین آهنگ‌هایش یعنی Namus Belası را ساخت.

 

Cem Karaca
SAKIN DÖNME
Cem KaracaSAKIN DÖNME

 

کاراجا در سال ۱۹۷۹ پس از کودتا در ترکیه و به وجود آمدن خفقان سیاسی، به آلمان سفر کرد و تا سال ۱۹۸۷ امکان بازگشت به کشور برای او امکان پذیر نبود؛ پس از روی کار آمدن تورگوت اوزال مجوز بازگشتش به کشور صادر شد و به ترکیه بازگشت و یکی از مهم‌ترین آلبوم‌هایش یعنی سلام جوانان و همیشه جوان‌ها (Merhaba Gençler ve Her Zaman Genç Kalanlar) را منتشر کرد.

گروه های راک ترکیه

همین‌طور که دیگر سبک‌های موسیقی راک در ترکیه محبوب می‌شد، راک آناتولی نیز سبک‌های مختلفی پیدا کرد. طی یک دهه گذشته گروه‌های راک زیادی در ترکیه همچون مور و اوتسی (Mor ve Ötesi)، گجه یولجولاری (Gece Yolculari)، آلمورا (Almora)، کوربان (Kurban) و مانگا (maNga) به وجود آمدند که مانگا عنوان بهترین گروه راک ترکیه را در سال ۲۰۰۵ به دست آورد.

همچنین به علت مهاجرت ترک‌های زیادی به آلمان، گروه‌های راک ترکی زیادی نیز در آلمان شکل گرفته‌اند که از جمله آن ها می توان به اونلو (Ünlü) و ترایل (The Trial) اشاره کرد.

فستیوال راک و کوک

به علت محبوبیت گسترده موسیقی راک آناتولی در ترکیه، فستیوال‌های راک زیادی برگزار می‌شود که یکی از مهم‌ترین آن‌ها فستیوال راک و کوک (Rock’n Coke) است که گروه‌های راک ترک و همچنین گروه‌های راک و متال غربی مشهوری همچون لیمپ بیزکت (Limp Bizkit)، موتورهد (Motörhead)، تراویس (Travis)، ناین اینچ نیلز (Nine Inch Nails)، میوز (Muse)، لینکین پارک (ٰLinkin Park)، راسموس (The Rasmus) و بسیاری دیگر در آن به اجرا پرداخته‌اند.

شما چقدر با راک آناتولی آشنایی دارید؟ خواننده راک ترک مورد علاقه شما چه کسی یا چه گروهی است؟ اگر به موسیقی خارجی و غیرایرانی علاقه دارید، در بخش موسیقی خارجی مجله ویتال ما هر هفته خواننده‌ها و گروه‌های موسیقی مختلفی از سراسر دنیا به شما معرفی می‌کنیم.

تبلیغات مجله ویتال

۱ نظر

نظر شما چیست؟

Pin It